Bestrijding van de Aziatische hoornaar

#kijkinuwkot

In 2004 is er via een scheeplading uit China een bevruchte koningin van de Aziatische hoornaar in de omgeving van Bordeaux terecht gekomen. Een incident met zeer grote gevolgen. Deze wespachtige is in hoog tempo Europa aan het koloniseren. Vlaanderen is helaas ook bereikt. Deze invasieve exoot is zeer schadelijk voor biodiversiteit en landbouw en staat bovenaan de lijst van de te verdelgen insecten in Europa. Vooral voor bijen vormt deze hoornaar een grote bedreiging.

In het voorjaar verlaten de koninginnen hun schuilplaats en maken een nieuw nest. In een eerste fase is dit klein. Dergelijke nesten maken ze altijd op een beschutte plaats; heel vaak in door mensen gemaakt locaties. Schuren, tuinhuisjes, afdaken, luifels, ... Ook in struiken en hagen kan een koningin een nieuw nest maken. De voorjaarsnesten bevinden zich dicht bij de grond of op maximum enkele meter hoogte.

In dit stadium van het nest is verdelging door een professionele verdelger nog eenvoudig uit te voeren.

Onder het motto #kijkinuwkot is het belangrijk goed rond te kijken of je een Aziatische hoornaar of een nest terugvindt bij jou in de tuin of rond je huis.

Wetenschappers vragen ieder van ons om uit te kijken naar de Aziatische hoornaar en waarnemingen te melden voor onderzoek en beheer.
De Aziatische hoornaar is een invasieve uitheemse wesp en vormt een bedreiging voor honingbijen en bestuivers. Ze wordt vaak verward met de inheemse Europese hoornaar, een nuttig insect.
De overheid wil de impact van deze invasieve exoot zoveel mogelijk beperken.
 
Dit plan kan alleen slagen met de hulp van de bevolking.
Jong of oud, natuurliefhebber of gewone wandelaar, specialist of leek, iedereen kan een steentje bijdragen door de ogen open te houden en bij het zien van een hoornaar of nest dit zo snel mogelijk te melden. Dit kan je doen op de website van de werkgroep Aziatische hoornaar. Op deze site leer je de soorten hoornaars en wespen herkennen, vind je informatie over de soort en kan je een melding doen. Iedereen kan ook meehelpen om waarnemingen van hoornaars te valideren. De site is gebouwd op het wereldwijde iNaturalist portaal voor natuurwaarnemingen. Geverifieerde meldingen komen automatisch in de werklijst van de bevoegde brandweerzones terecht. De brandweer komt dan het nest vernietigen. Dit is gespecialiseerd en gevaarlijk werk waar je niet zelf aan kan beginnen.

De site is een goed voorbeeld van een snellerespons-systeem op een biologische invasie. Een melding van een nest leidt, na bevestiging van de determinatie, tot snelle verwijdering van het nest vóór dat de kolonie zich vermenigvuldigt en registratie van deze ingreep. Het succes van deze werkwijze blijkt uit andere Europese landen zoals Italië en het Verenigd Koninkrijk die erin slagen om de invasie van de Aziatische hoornaar te vertragen. Het melden van waarnemingen door vrijwilligers draagt ook bij in de bestrijding van andere invasieve uitheemse soorten zoals invasieve waterplanten, rosse stekelstaart, Pallas eekhoorn, stierkikker en reuzenberenklauw. De interoperabiliteit met een wereldwijde site voor natuurwaarnemingen, waar iedereen kan helpen met het controleren van waarnemingen, maken de website uniek.

Van de hoornaars hoef je zelf weinig schrik te hebben. De Aziatische hoornaar mag dan wel zeer agressief zijn als je haar nest verstoort, in de vrije natuur toont ze geen interesse in de mens. Met haar angel kan de hoornaar wel meermaals pijnlijk steken zoals andere wespen. Daag ze dus zeker niet uit!

De Vespa-watch site werd ontwikkeld door het Open Science Lab for Biodiversity van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek en het kenniscentrum Honeybee Valley (Universiteit Gent). Het project geniet financiële steun van de citizen science oproep van de Vlaamse overheid, departement Economie, Wetenschap & Innovatie (EWI).

Persinfo 
Honeybee Valley: Karel Schoonvaere, 0494 62 07 12 -- INBO: Tim Adriaens, 0496 62 61 78

Meer info

De video's vindt u op de E-learning pagina:

E-learning-Vlaams Bijeninstituut vzw

De site om te melden is:

Vespa-Watch

Facebook bericht op de INBO pagina

https://www.facebook.com/INBOVlaanderen/

Tweet

https://twitter.com/INBOVlaanderen/status/1131102620645560323