Algemene info over stemmen bij verkiezingen

België kent verkiezingen op vijf bestuursniveaus:

  1. Europese verkiezingen: we kiezen vertegenwoordigers voor het Europees Parlement
  2. federale verkiezingen: we kiezen vertegenwoordigers voor de Kamer van Volksvertegenwoordigers
  3. regionale verkiezingen: in Vlaanderen kiezen we vertegenwoordigers voor het Vlaams Parlement
  4. provinciale verkiezingen: we kiezen vertegenwoordigers voor de Provincieraad
  5. gemeentelijke verkiezingen: we kiezen vertegenwoordigers voor de gemeenteraad.

Europese en regionale verkiezingen vallen in principe samen en normaal gezien vallen ook de federale verkiezingen op dezelfde datum. Ook de provincie- en gemeenteraadsverkiezingen vallen telkens samen.

Een EU-onderdaan kan zijn stem uitbrengen bij de Europese verkiezingen en de gemeenteraadsverkiezingen. Niet-Belgen van buiten de Europese Unie kunnen deelnemen aan de gemeenteraadsverkiezingen.

Is stemmen verplicht?

Voor de verkiezingen van de Kamer, het Europees Parlement en de Gewest- en Gemeenschapsparlementen bent u, als u geregistreerd bent in een Belgische gemeente, verplicht om deel te nemen aan de verkiezingen zodra u 18 jaar bent op de dag van de verkiezingen. Hiermee wordt bedoeld dat u een oproepingsbrief ontvangt en u het stemhokje van uw stembureau moet binnengaan. U bent niet verplicht om te stemmen op een partij: u kan steeds blanco stemmen. Vervolgens moet u het stembiljet in de stembus stoppen (of scannen, in geval van elektronische stemming.

Op 9 juni 2024 zullen 16-jarigen voor de eerste keer kunnen stemmen voor het Europees Parlement. Stemmen is voor hen ook verplicht.

Voorwaarden

Als Belg bent u stemgerechtigd als u aan de volgende voorwaarden voldoet:

  • U moet minstens 18 jaar zijn, ten laatste op de dag van de verkiezingen (leeftijdsvoorwaarde).
  • U mag niet geschorst of uitgesloten zijn van het kiesrecht.
  • U moet ingeschreven zijn in het bevolkingsregister van uw gemeente, ten laatste op de dag dat de kiezerslijst wordt afgesloten (inschrijvingsvoorwaarde).

Opgelet: Op 9 juni 2024 zullen voor de eerste keer 16- en 17-jarigen kunnen stemmen voor het Europees Parlement.

Bewijsstukken

  • oproepingsbrief
  • identiteitskaart

U hebt uw oproepingsbrief niet ontvangen?

Hebt u 15 dagen voor de verkiezingsdag nog steeds geen oproepingsbrief ontvangen of bent u uw oproepingsbrief kwijt? Dan kunt u een duplicaat aanvragen bij uw gemeente. U kunt er tot op de dag van de verkiezingen terecht voor een duplicaat. Op deze oproepingsbrief wordt 'DUPLICAAT' vermeld door het gemeentebestuur.

U hebt geen oproepingsbrief en geen duplicaat?

Het kiesbureau mag een kiezer, die op de kiezerslijst is ingeschreven, tot de stemming toelaten zelfs als hij zijn oproepingsbrief niet bij heeft, maar dit kan enkel op vertoon van zijn identiteitskaart.

Contacteer uw gemeente voor meer informatie.

U hebt op de dag van de verkiezingen uw identiteitskaart verloren?

Bij diefstal of verlies van uw identiteitskaart moet u onmiddellijk DOCSTOP bellen. Vervolgens moet u onmiddellijk aangifte doen bij de politie (diefstal) of bij het gemeentehuis (verlies). Gaat het om een verblijfstitel, dan moet u aangifte doen bij de politie (zowel diefstal als verlies).

De politie of het gemeentehuis geeft u een voorlopig bewijs van identiteit. Dat document volstaat om te kunnen stemmen.

Procedure

De eerstvolgende verkiezingen vinden plaats in 2024. Iedere persoon die in de kiezerslijst ingeschreven is, wordt uitgenodigd om zich aan te melden in het stembureau. Een EU-onderdaan of niet-Belg van buiten de Europese Unie die wil deelnemen aan de verkiezingen moet zich eerst laten inschrijven in de kiezerslijsten.

U moet stemmen in de gemeente waar u bent gedomicilieerd ten laatste op de datum van het vastleggen van de kiezerslijsten. Die gemeente moet uw oproepingsbrief versturen ten laatste 15 dagen voor de verkiezingen. Als u bent verhuisd na het vastleggen van de kiezerslijsten, dan wordt de oproepingsbrief verzonden naar uw vorige adres.

Uitzonderingen

Als u zich, om uiteenlopende redenen, op de dag van de verkiezingen niet naar het stembureau kunt begeven, kunt u toch uw stem uitbrengen door een volmacht te geven aan een andere kiezer.